Logowanie

Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło

REKLAMA

Ankieta

Brak przeprowadzanych ankiet.

Stowarzyszenie

Głos Ustanowa


Shoutbox

Musisz zalogować się, aby móc dodać wiadomość.

25-07-2017 11:56
http://gpwkprazmow
.bip.gov.pl/inform
acje-o-wynikach-pr
zetargow/ogloszeni
e-nr-110218-2017-z
-dnia-2017-07-20-r
.html

25-07-2017 11:52
http://prazmow.pl/
art,395,planowe-wy
laczenia-pradu-260
72017r-ustanow

18-07-2017 15:08
http://piasecznone
ws.pl/fiatem-wjech
ala-pod-pociag/

18-07-2017 14:19
Pociągi wielkich prędkości na "naszych" torach i pierwszy wypadek na przejeździe pzez Kolejową Shock

17-07-2017 12:43
Info od właścicielki seicento: Znalazł się. Porzucony 200m od domu, lekko uszkodzony, ale nie wiadomo co działo się z nim w nocy ani w jakim procederze brał udział. Chyba nie był jedynym porzuconym,

Historia



        Najstarsza wzmianka o tej wsi pochodzi z 1468 r. Właścicielem Ustanowa był wówczas Marcin Dobieski. W 1476 r. jako dziedzic wymieniony jest Mikołaj Mleczko.

        Miejscowość nosiła nazwę Ustanowo. W źródłach archiwalnych z drugiej połowy XVI w. spotyka się odmiany nazwy: Ustanowo Kołybielskie, Ustanowo Stare lub Ustanowo Skolimowskie (5 łanów posiadał tu nieznany z imienia Skolimowski).

        Ustanowo położone było w Ziemi Czerskiej, powiecie (sądowym) czerskim, w parafii Jazgarzewo.Przed 1569 r. właścicielem Ustanowa i sąsiedniego Dobiesza był Jan Dobieski. Sebastian, syn Jana, sprzedał część Ustanowa Łomińskiemu.

        W połowie XVII w. Ustanów miał dwóch właścicieli. W spisie miejscowości należących do parafii jazgarzewskiej wymienione są Ustanowy dwie.

        Nieznane są losy majątku w XVIII w. Do 1805 r. dobra ziemskie Ustanów posiadał kanonik Józef Swinarski. Na podstawie testamentu, który został przez niego spisany w 1803 r., w trzy lata póĽniej tytuł własności otrzymał Hiacynt Magnuszewski. Jego syn, Dominik Alojzy Jacek, urodzony w Warszawie 21 czerwca 1809 r., a ochrzczony w kościele jazgarzewskim, to znany prozaik, dramaturg i poeta. Wczesne dzieciństwo spędził w Ustanowie. Gdy był dzieckiem, po śmierci matki, ojciec sprzedał majątek, aby zabezpieczyć materialnie przyszłość swoich dzieci. Młodzi Magnuszewscy zostali oddani pod opiekę dziadka, mieszkającego w Warszawie. Podczas nauki w liceum i studiów prawnych na Uniwersytecie Warszawskim przyjaĽnił się m.in. z Fryderykiem Chopinem i Zygmuntem Krasińskim. Debiutował w 1830 r. dwiema komedyjkami granymi na scenie Teatru Rozmaitości. W tym samym roku ukazał się drukiem, w prasie powstańczej, pierwszy wiersz Magnuszewskiego Dzień 29 listopada. Brał czynny udział w powstaniu. Po jego upadku przebywał w zaborze austriackim, na Pokuciu (w Polsce niepodległej województwo stanisławowskie). Tam też zmarł w GwoĽdĽcu 27 lutego 1845 r.

        W 1820 r. dobra Ustanów kupili małżonkowie Marcin i Ewa z Majewskich Orłowscy. Dziedzic zmarł w majątku w 1826 r., w wieku 66 lat, zaś jego żona w 1832 r. Pozostały dzieci z tego małżeństwa: Anastazy, Florentyna i Faustyna. Marcin Orłowski spisał w Ustanowie dwa testamenty, w 1823 i 1825 r. W swej ostatniej woli uwzględnił także dzieci z pierwszego małżeństwa z Katarzyną Wasilewską. W testamencie napisał m.in.: Ja z pierwszą żoną moją Katarzyną z Wasilewskich gdym się ożenił miałem 14 000 złotych polskich swych własnych, ale żem nie miał w moim gospodarstwie pomyślności straciłem w pożyciu z nią 8000 złp., że ona żyjąc ze mną przez lat pięć, bo w piątym roku umarła, to tylko po jej śmierci, zostało mi wszystkiego majątku 6000 złp. Dopiero gdym się ożenił z powtórną żoną moją Ewą z Majewskich panną, Bóg wszechmocny pobłogosławił mi żem się cokolwiek więcej dorobił. I tak kupiłem wieś Ustanów w powiecie czerskim województwie mazowieckim... Marcin Orłowski jako przyszłego dziedzica Ustanowa widział syna Anastazego, który miał spłacić rodzeństwo, w tym także przyrodnie. Srebra zaś tzn. łyżki, noże, widelce, tacę, cukierniczkę, pierścionki, dzbanki i lichtarze przewidział do podziału między żonę i dwie córki. Po jego śmierci majątkiem podzielili się po połowie wdowa i syn. Z kolei po śmierci Ewy Orłowskiej prawa spadkowe przeszły na troje jej dzieci. Siostry sprzedały swoje części bratu Anastazemu w 1833 r. W ten sposób stał się on wyłącznym właścicielem Ustanowa. Nie trwało to jednak długo.

        W 1841 r. na mocy kontraktu kupna-sprzedaży majątek znalazł się w rękach Antoniny z Rozdejczerów Pretwic, a w 1853 r. Kryspiny z Barańskich Wereckiej, wdowy.

        W tym samym roku dobra miały być wystawione na publiczną licytację za zaległości na rzecz Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego w Warszawie. Najważniejszym wierzycielem majątku okazała się być była właścicielka Antonina Pretwic, zamieszkała w Kaliszu. W 1856 r. na jej wniosek do Ustanowa udał się komornik z nakazem egzekucyjnym i dokonał zajęcia oraz zaaresztowania dóbr.

        W tym okresie Ustanów graniczył od wschodu ze wsią Chojnów, od południa z Ustanówkiem, od zachodu z Pęcherami i od północy z Wólką Kozodowską (dziś Kozodawską).

        Wśród zabudowań dworskich wyróżniał się dwór, usytuowany frontem do wschodu. Był on murowany, w części wzniesiony z pruskiego muru i kryty gontem. Do budynku prowadziły dwa wejścia w narożnikach. Od tyłu dobudowany był piętrowy pawilon, który mieścił salonik i kancelarię wójta gminy. Wewnątrz dworu znajdowało się 7 pokoi, kuchnia i spiżarnia. Z sali jadalnej można było wyjść do ogrodu przez podwójne, oszklone drzwi. We wszystkich pokojach stały piece kaflowe. Dwór miał 3 kominy, a prawie wszystkie okna zaopatrzone były w okiennice.

        Naprzeciwko dworu stał gołębnik na słupie pokryty gontem. Obok znajdowała się murowana piwnica - ziemianka.

        Do ustanowskiego folwarku należały następujące budynki gospodarskie: 2 kurniki drewniane kryte słomą, murowana, nowo wzniesiona stajnia, drewniany spichlerz wraz z wozownią pod wspólnym słomianym dachem, holendernia czyli krowiarnia murowana (kryta częściowo gontem, a częściowo słomą), obok stodoła - szopa murowana oraz druga przy drodze prowadzącej do wsi. W niej znajdował się kierat do młockarni i sieczkarni. Kolejne budynki to: chlewy, stajnia fornalska, wozownia drewniana, stajnia dla stadniny, stajnia dla koni cugowych, owczarnia, jeszcze jedna stodoła, paśniki dla jałowizny i stadniny oraz studnia z żurawiem.

        środkiem posiadłości, przez ogrody owocowy i warzywny biegł szpaler wysadzany grabem. W ogrodzie znajdowała się mała sadzawka z wodą i rów przechodzący przez jego środek do sadzawki pozaogrodowej, nad którą posadzono krzewy winogron. Pośród grządek stał dom drewniany na podmurówce, kryty gontem, mieszczący trzy pokoje; zapewne mieszkał tu ogrodnik. W sąsiedztwie znajdowały się inspekty.

        W Ustanowie była też kuźnia drewniana, kryta gontem, obok znajdowała się studnia cembrowana balami z żurawiem. Do majątku należał też wiatrak, zbudowany na podmurówce i kryty gontem.

        Z budynków mieszkalnych należy wymienić dom drewniany, podpiwniczony, dom dworski zwany sześciorakiem, ponadto czworak, dwojak oraz dom dla młynarza z dobudowaną stajenką i stodółką.

        Zabudowania wsi Ustanów tworzyło 7 chałup drewnianych, krytych słomą z murowanymi kominami, dom dwojak, dwa kolejne dwojaki, których budowy nie ukończono oraz 3 stodoły. Pod lasem na karczunku stały 3 chałupy podobne do tych we wsi.

        Inwentarz żywy majątku był dość duży. Składał się z: 70 krów dojnych, 18 jałówek, 21 koni fornalskich, 22 wołów, 5 sztuk stadniny i 30 świń. Młockarnia i sieczkarnia pochodziły z fabryki Evansa w Warszawie. Dochody dwór czerpał też z dzierżawy mleka; pachciarz płacił od każdego garnca mleka. Pobierał czynsz roczny od wiatraka w wysokości 90 rubli srebrem oraz młynarz uskuteczniał wszelkie mlewo dla dworu. Największy zysk przynosiły opłaty za wyszynk od karczmarza i wynosiły 450 rubli rocznie.

        We wsi (wówczas jeszcze pańszczyˇnianej) nie było żadnych gospodarzy, sami kopiarze: Piotr Szymański, Szymon Wyżyński, Tomasz Kędzierski, Antoni Nowak, Andrzej Chmielewski, Józef świek, Józef Grudziński, Franciszek Dominik, Michał Zakrzewski, Marcin Kotwa, Kacper Orzechowski, Józef Kowalski, Jan Maciejowski i Stanisław Baranowski. Kopiarze odrabiali po 2 dni pańszczyzny w tygodniu. Od dworu otrzymywali po 500 prętów gruntu, po 100 łąki oraz dostawali po 2 kopy żyta i 5 mendli owsa w snopie. We wsi mieszkał też jeden czynszownik - Marcin Rzęsa, który płacił z morgi po 1,50 rubla srebrem.

        Syn właścicielki Ustanowa Kryspiny z Barańskich Wereckiej, Władysław sprawował obowiązki rządcy tych dóbr oraz wójta gminy.

        Licytacja publiczna odbyła się w Warszawie w 1858 r. Majątek nabyła Ksawera z Ostrowskich Potocka, małżonka Konstantego, prezesa Trybunału Handlowego Guberni Warszawskiej, póˇniejszego wiceprezesa Sądu Apelacyjnego Królestwa Polskiego, a w 1871 r. radcy stanu i członka Senatu.

        W 1867 r. mieszkańcy Ustanowa, jedynej wsi należącej do dóbr ziemskich o tej samej nazwie, otrzymali na mocy carskiego ukazu z 1864 r., ziemię na własność. Włościanom przysługiwał serwitut leśny, czyli prawo pobierania zbieraniny w lesie dziedzica i wykopywania pni na karczunkach dworskich. Przyznano im też serwitut pastwiskowy polegający na prawie wypasu bydła wspólnie ze zwierzętami dworskimi. Oba zostały zamienione w 1879 r. na dodatkowy przydział ziemi.

        Dziedziczka zmarła w 1868 r. Majątek, na który składały się dobra Ustanów i posesja w Warszawie, przeszedł na jej dzieci: Józefę Marię Ksawerę, Bolesława Konstantego, Juliana, Zofię Maksymilianę Marię, Wincentego Karola Kamila, Ksawerę Karolinę Marię i Marię Michalinę Kanstancję.

        Na kolejnej licytacji publicznej w 1878r., przeprowadzonej przez Towarzystwo Kredytowe Ziemskie, Ustanów kupił Konstanty Potocki, syn Piotra. Po nim w 1884 r. dobra nabył Bolesław Potocki, syn Konstantego.

        W 1895 r. Bolesław sprzedał las sosnowy do wycięcia kupcom: Szlamie Hoffmanowi z Piaseczna i Jonasowi Ejbuszic z Kocka w powiecie łukowskim.

        Od Potockiego w 1898 r. majątek kupił Eligiusz Franciszek Michalecki, który już w następnym roku sprzedał go małżonkom Lejzorowi i Gołdzie Fajdze z domu Engelman Kuśmirak.

        W 1902 r. część majątku przeszła w ręce Wacława Szymborskiego. Pozostałe 4 włóki nabyli Mieczysław żętowski i Zofia żuba. W 1903 r. założyli osobną księgę hipoteczną na swoje grunty pod nazwą Willa Ustanów Ogończyk. W tym okresie dobra Ustanów liczyły ponad 530 ha powierzchni. Obciążone były pożyczką Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego, które ogłosiło przeprowadzenie licytacji w 1908 r., ponowioną w 1913 i 1914 r. Jednak po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, to samo Towarzystwo przyznało nową pożyczkę w 1919 r. oraz dodatkowe w 1920 i 1922 r. Kolejne ogłoszenie licytacji miało miejsce w 1929 r. Do sprzedaży jednak nie doszło i TKZ przyznało majątkowi następną pożyczkę pod rygorem nieparcelowania dóbr bez zezwolenia władz Towarzystwa Kredytowego.

        Podczas Spisu Ludności we wrześniu 1921 r. folwark Ustanów liczył 4 domy i 115 mieszkańców - katolików, a wieś Ustanów 23 domy i 126 mieszkańców, wszyscy wyznania katolickiego.

        W 1934 r. Wacław Szymborski wydzielił ze swego majątku grunty pod parcelację - Zalesie Wyżyny (powierzchnia 115 ha), które znalazły się w granicach nowo powstałego osiedla Zalesie Górne. Zalesie Wyżyny w 1937 r. wyłączono z gminy Wągrodno i przyłączono do gminy Jazgarzew.

        Ustanów należał do gminy o tej samej nazwie, a przed 1867 r. do gminy Pęchery, od 1867 r. do gminy Wągrodno, której nazwę zmieniono w 1952 r. na Wola Wągrodzka.

        Od 1955 do 1972 r. Ustanów znajdował się w granicach gromady Uwieliny. Od początku 1973 r. należy do gminy Prażmów.

        Przez prawie całą swoją historię Ustanów należał do parafii Jazgarzew i dopiero od 1976 r. wchodzi w skład Parafii ĺwiętego Jana Chrzciciela w Kędzierówce, dekanat Czersk.



        Ewa i Włodzimierz Bagieńscy

        Ewa Bagieńska jest magistrem historii. Pracuje w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego. Włodzimierz Bagieński jest doktorem historii. W latach 1984-2003 pracował jako kierownik Archiwum m. st. Warszawy Oddział w Górze Kalwarii.
Wygenerowano w sekund: 0.05
7,119,211 unikalne wizyty